John Ndevasia Muafangejo

John Ndevasia Muafangejo

John Ndevasia Muafangejo is in 1943 aan die Angolese kant van "Ovamboland" gebore en het in sy pa se kraal grootgeword. Sy kinderjare is gekenmerk deur die tradisies van die Kwanyama-mense. Sy pa het agt vroue en 18 kinders gehad. John het 'n gelukkige kinderjare geniet om beeste en bokke saam met sy broers op te pas, soos destyds van seuns verwag is.

Ná sy pa se dood het sy ma saam met John en sy broers en susters na haar gesin oorkant die grens in voormalige Suidwes-Afrika verhuis. Op die ouderdom van 12 het hy leer lees en skryf, die enigste lid van sy familie wat dit kon doen. Hy het sy lewe lank baie na aan hulle gebly. In 1985 het hy gesê: “Ek is die enigste opgevoede een, so die verantwoordelikheid is meestal myne. Ek kan nie meer oorsee gaan nie, daar is nie geld nie.” (Levinson 1992, p. 8).

Vanaf 1957 het John die sendingskole by Epinga en Onamunama bygewoon, gevolg deur St Mary's Anglikaanse Sendingskool in Odiba waar sy artistieke talent erken is. In 1968 het die Anglikaanse Kerk gereël dat hy by die bekende Rorke’s Drift-kunsskool in Natal in Suid-Afrika oplei. Die Kunstevereniging van Namibië het aan hom 'n beurs gegee wat deur die Behnsen-familie geborg is en wat vandag nog toegeken word.

In 1969 is John Muafangejo se werk die eerste keer by uitstallings in Suid-Afrika en Brittanje vertoon. Die volgende jaar het hy sy eerste solo-uitstalling in Namibië gehad. Van 1970 tot 1977 het hy kuns by sy voormalige skool in Odiba gegee en ook nog twee jaar by Rorke’s Drift deurgebring. In 1977 verhuis hy na Windhoek. As sy ateljee het hy 'n kamer gebruik wat deur die Anglikaanse Kerk in die voorstad Eros aan hom beskikbaar gestel is.

Muafangejo se internasionale deurbraak het in die tagtigerjare gekom toe hy by die Commonwealth Institute in Londen uitgestal het. Kunskritikus Edward Lucie-Smith het sy linosneë as “deurlopend die beste van al die moderne Afrika-meesters” bestempel. (Levinson 1992, p. 16) Verskeie historici het dieselfde mening uitgespreek. Uitnodigings na ander uitstallings en skrywes oor sy werk het gevolg.

"Sy formele skoolopleiding was taamlik beperk, maar nietemin was hy 'n interessante persoon, baie sensitief, Hy het diep oor verskeie sake nagedink en dit deur sy kuns uitgespreek en bevraagteken." Sê Annaleen Eins, 'n voormalige president en langtermyn-medewerker van die Kunstevereniging.

Die meeste van John Muafangejo se linosneë is outobiografies. Hulle het dikwels inligting of selfs liriese en humoristiese kommentaar in hulle geskryf. Sy werk is bekend vir sy grafiese kwaliteit en outentieke artistieke uitdrukking. 'n Erkende kunstenaar gedurende sy leeftyd, het hy self gesê dat die temas van sy werk sy emosies en ervarings weerspieël. Hy het ook inspirasie geput uit radionuus, sy godsdienstigheid, gedigte en tradisionele musiek.

In ’n onderhoud kort voor hy oorlede is, het hy gesê: “My temas, ek doen drome, kyk om my rond, en lees die koerant ... as ek droom droom ek iets [veral] en dan begin ek soggens onmiddellik voor Ek vergeet. Dit is wat ek bedoel – ek droom ’n paar prente.” 

John Muafangejo is in 1987 op die ouderdom van 45 aan 'n hartaanval dood. Hy het na Namibië se onafhanklikheid gesmag, maar het nie geleef om dit te sien gebeur nie. Een van sy dierbaarste wense het egter een jaar na sy dood bewaarheid. Die John Muafangejo-kunssentrum is geopen. Dit bied kunsklasse vir aspirant-kunstenaars met 'n minderbevoorregte agtergrond. Die projek was uiters suksesvol. Sy nalatenskap bly vandag in Namibië altyd teenwoordig.

“Hy het baie diepte en sy eie stryd gehad, maar hy het 'n ongelooflike manier gehad om na die wêreld te kyk. Baie eerlik. Amper kinderlik. Pretensieloos en outentiek” sê bemarkingstrateeg, Chrisna Basson Wessels. Wessels het dit nodig gevoel om breër bewustheid van John Muafengejo te skep. En so, natuurlik, het sy hierdie reeks Boeke, T-hemde en Tote-sakke geskep, om te verseker dat die stem van hierdie legende inderdaad nooit sal sterf nie.

Nog 'n Namibiër, wat Maufangejo se lewenswerk vier, Lize Ehlers stem, "Hy was 'n genie. John Muafangejo het Namibië op die kaart geplaas met sy aanskoulike linosnee en sy kuns is 'n wêreldklas-voorstelling van briljantheid. Hy sal een van Namibië se grootste visuele kunstenaars ooit bly.” Sy prys sy werk met trots met die “I am John” CD, 'n viering van sy lewe in sang - 'n getuienis van die Namibiese kreatiwiteit en gemeenskap.

Die erflating van John Muafengejo, wat vir ewig sal voortleef.

Geskryf deur: Christiaan Jacobie & Marlene Orffer

Lees meer

How small things bring big joy: flowering stones

Hoe klein dingetjies groot vreugde bring: blomklippe

Namibia Cam – a waterhole in the spotlight

Namibia Cam – 'n watergat in die kollig

Gondwana – it’s in the art of telling stories.

Gondwana – it’s in the art of telling stories.

Opmerkings

Wees die eerste wat kommentaar lewer.
Alle kommentaar word gemodereer voordat dit gepubliseer word.